PERSONEL SAĞLIĞIN YENİ TWİTTER HESABINI TAKİP ETMEK İÇİN TIKLAYINIZ.

Yargıtay, Sözel Alınan Onamın Yeterli Olduğuna Karar Verdi!

Uzun zamandan beri beklenen Yargıtay Hukuk Genel Kurulu sağlık personellerinin başını ağrıtan Onamla ilgili kararını açıkladı.

Mevzuat 28.09.2022, 14:10 28.09.2022, 22:43 Cansu Polat
Yargıtay, Sözel Alınan Onamın Yeterli Olduğuna Karar Verdi!

Hekimlerin sözel yaptığı onamların yeterli olduğunu belirten Yargıtay kararı sonrası amniosentez vs. için imza alma zorunluluğunun kalktığı, sözel bilgilendirmenin ardından kayıt tutmanın yeterli olacağı ifade ediliyor.

Yazılı Onamla ilgili Ankara Bölge Adliye 23. Mahkemesi’nin Yargıtay kararına karşı direndiği biliniyor.

Yazılı onam ile ilgili teknik olarak reddedilen bu davanın sonucunda temel belirleyici ve kritik noktanın ise hekimin kayıt tutmasının olduğu belirtiliyor.

Hastadan yazılı imza alınıp alınmaması bir yana, mutlaka ama mutlaka kayıt tutmanın gerekli olduğunu belirten bir çok hekim, hekimlerin tuttuğu kayıtların yasal karine olduğu ve aksi ispatlanana kadar da delil niteliği taşıdığı vurgulandı.

Yargılama Süreci Yerel Mahkeme Kararı:

Hekimin sigorta poliçesi nedeniyle, sigorta şirketine karşı Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan davanın yapılan yargılamasında; “ hasta epikriz kayıtlarında down sendromuna ilişkin test, istem ve sonuç kaydı bulunmadığı, ancak protokol kayıt defterinde xx 2012 tarihli muayene kaydında riskli gebelik ve amniosentez (A/S) kaydının olduğu, yine xx .2012 tarihli muayene kaydında da tarama testi, A/S ve ayrıntılı USG kaydı bulunduğu, aynı tarihli kayıtta üçlü tarama testinin sonucu olan 1/51 oranı notunun olduğu, tarama testinde down sendromlu çocuk olma riskinin 1/51 oranında yüksek çıktığı bilgisinin doktor tarafından bilinmesine rağmen, doktorun bu hususta hastayı aydınlattığına ve hastanın A/S testinin yapılmasını reddettiğine ilişkin hiçbir kaydın bulunmadığı, bu nedenle doktorun %100 kusurlu olduğunun kabulü ile “ tazminata hükmedilmiştir. İstinaf Mahkemesi Kaldırma Kararı:

Karara yapılan itiraz ile dosya, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi’nce incelenmiştir. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi’nce 18.09.2018 tarihli ve 2017/712 E., 2018/1211 K. sayılı kararıyla;”

…. doktor tarafından kendisinden istenen üçlü tarama testini yaptırmış olmasına rağmen, aynı gün istenen A/S testi konusunda aydınlatılmamış olduğunu ileri sürmesinin çelişkili olduğu, A/S testi aynı hastane bünyesinde sigortalı doktor tarafından yapılmasının mümkün olmadığı, A/S testi hususunda aydınlatıldığına dair davacının imzasını taşıyan yazılı onam alınmasına gerek bulunmadığı, zira sigortalı doktorun kendisinin yapamayacağı bir işlemle ilgili davacıdan imzalı, yazılı onam almasının beklenemeyeceği, doktorun gebeliğin haftasına uygun olarak gerekli tarama testlerini, A/S ve USG tetkiklerini istediği, sonuç olarak doktorun tıbbî kötü uygulamasının bulunmadığı ve A/S testi hususunda davacının aydınlatıldığını ispatlandığı gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına” karar vermiştir.

Yargıtay Bozma Kararı:

İstinaf mahkemesi kararına davacının itirazı neticesinde dosya, Yargıtay 11. Hukuk Dairesince temyiz incelemesine tabi olmuştur. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 28.11.2019 tarihli ve 2018/5309 E., 2019/7607 K. sayılı kararı ile; “….anne karnındaki bebeğin down sendromlu olma riskinin yüksek (1/51) çıktığı anlaşılmaktadır. Alınan raporlarda da belirtildiği gibi, tarama testi sonucunda elde edilen düşük risk oranına

rağmen bebeğin down sendromlu olma ihtimali bulunduğu gibi, yüksek risk çıkması da bebeğin kesin olarak down sendromlu olduğu anlamına gelmemekte, bebeğin down sendromlu olup olmadığının tespiti için kesin tanı yöntemlerine başvurulması gerekmekte, ancak bu yöntemler de düşük gibi riskleri beraberinde getirmektedir. Bu durumda hekim, üçlü tarama testi sonucunda elde edilen sonucu, kesin tanı için başvurulabilecek yöntemleri, bu yöntemlerin risklerini, yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri gereğince ve usulünce anneye açıklamalı, onu aydınlatmalıdır. Aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirildiğini ispat yükü ise hekimdedir. Davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bu nedenle temyiz eden davacılar yararına bozulması gerekmiştir. “ şeklideki gerekçe ile bozma kararı vererek dosyayı Bölge Adliye Mahkemesine dosyayı iade etmiştir.

Direnme Kararı:

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi 08.07.2020 tarihli ve 2020/332 E., 2020/901 K. sayılı kararı ile önceki gerekçesini yerinde olduğunu belirterek direnme kararı vermiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı:

Direnme kararı neticesinde uyuşmazlık Hukuk Genel Kurulu’nun önüne gelmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2020/11-592 E, 2022/356 K nolu 22.03.2022 tarihli ve oy çokluğu ile verdiği kesin kararında özetle; “ …. Davacı DA ilk olarak gebeliğinin 15. haftasında xx tarihinde Özel ….. Hastanesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı olarak görev yapan sigortalı Dr. KŞ tarafından gebelik takibine başlanmış; hekim tarafından hasta epikriz kaydında “hastanın 14 yıldır çocuğunun olmadığı, suni dölleme (IUI) yöntemiyle gebe kaldığı ve kan uyuşmazlığı bulunduğu” belirtilmiştir. Bu hususlar daha sonraki hasta epikriz kayıtlarında da yer almakta; ancak bu kayıtlarda down sendromu ile ilgili bir ibare bulunmamaktadır. X.X .2012 tarihli muayenede protokol defterinin 8815 sıra numarasına “Riskli gebelik, A/S istendi, USG” şeklinde kayıt düşülmüştür. XX.2012 tarihli muayenede ise protokol defterinin 9152 sıra numarasında “3’lü test, Ayrıntılı USG, A/S istendi, USG” şeklinde kayıt yer almaktadır. Bu muayene sonrası davacı DA tarafından üçlü test için numune verilmiş, XX.2012 tarihli down sendromu sonuç raporunda “Tr-21 riski” 1:51 olarak gösterilmiştir. Raporda 1:51 oranının “51 kadından sadece 1 tanesinde trisomy 21’li gebeliğe rastlandığı” anlamına geldiği belirtilmiştir. Rapor sonrasında protokol defterinin 9152 sıra numarasındaki “3’lü test” yazısının karşısına ok işareti çizilerek 1/51 ibaresinin yazıldığı görülmektedir. Ayrıca X X 2012 tarihli muayenede protokol defterinin 9792 sıra numarasında “USG” şeklinde kayıt, XX.2012 tarihli muayenede protokol defterinin 10348 sıra numarasında “OGTT, TKS, indirect comb” şeklinde kayıt, 28.11.2012 tarihli muayenede protokol defterinin 10971 sıra numarasında “Riskli gebelik, TR 21-1/51, A/S yaptırmamış, muhtemel down bilgisi verildi” şeklinde kayıt, 19.12.2012 tarihli muayenede protokol defterinin 11663 sıra numarasında “3’lü tarama 1/51, A/S yaptırmamış, down sendromu bilgisi verildi, etal eko istendi” şeklinde kayıt yer almaktadır. XX.2013 ve XX .2013 tarihli muayenelerin ise protokol defteri kayıtları dosya kapsamında bulunmamaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki, ………Kanun’da belirtilen kişilerin protokol defteri tutması zorunludur. Protokol defterindeki kayıtlar, aksi ispat edilebilecek karine niteliğindedir. Öte yandan Özel Hastaneler Yönetmeliği’nin 48/1 maddesinde de özel hastanelerin acil servis, poliklinik, klinik, röntgen, laboratuvar ve ameliyathane gibi tıbbî hizmet ünitelerinde, sayfa ve sıra numarası verilmiş ve her sayfası müdürlükçe mühürlenmiş protokol defterlerinin tutulmasının zorunlu olduğu belirtilmiştir.

Yukarıda belirtildiği üzere Türk hukukunda aydınlatma yükümlülüğünün yazılı olarak yapılması gerektiğine ilişkin bir düzenleme yer almadığı gözetildiğinde hastanın aydınlatılması sözlü ya da yazılı şekilde gerçekleştirilebilir. Dolayısıyla aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirildiği hususu hekim ve zorunlu sorumluluk sigortacısı tarafından her türlü delille ispatlanabilir. Bu kapsamda aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilip getirilmediği hususu somut olay özelinde hastanın eğitimi, yaşı, kültürel seviyesi ve hekim veya hastane tarafından tutulan kayıtlar serbestçe değerlendirilerek tespit edilmelidir. Bu itibarla somut olayda da davacının 14 yıldır çocuğunun olmadığı, 38 yaşında olduğu, suni dölleme (IUI) yöntemiyle gebe kaldığı ve lise mezunu olduğu gözetildiğinde davacının X.X 2012 tarihinde hekim tarafından kendisinden istenen üçlü tarama testini yaptırmış olmasına rağmen, aynı gün istenen A/S (Amniosentez) testi konusunda aydınlatılmamış olduğunu ileri sürülmesinin çelişkili olduğu, öte yandan protokol defterinde yer alan amniosentez ve down sendromu konusunda bilgi verildiğine ilişkin kayıtların aksinin davacı tarafça ispatlanmadığı anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamından sigortalı doktorun çalıştığı özel hastanede amniosentez testinin yapılamadığı, sigortalı doktorun sadece gebelik takibi yaptığı ve amniosentez testini yapma imkânının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte CVC ve amniosentez gibi testlerin kesin tanıya ilişkin testler olduğu, bu testlerin tedavi olarak nitelemeyeceği, dolayısıyla anılan testleri yaptırmayan hastanın tedaviyi reddettiği anlamının çıkarılamayacağı çok açıktır. Bu itibarla amniosentez testi yaptırmayan hastadan amniosentez hususunda aydınlatıldığına dair imzasını taşıyan yazılı onam alınmasına da gerek bulunmamaktadır; ayrıca sigortalı hekimin kendisinin yapamayacağı bir işlemle ilgili davacıdan imzalı, yazılı onam alması da hayatın olağan akışına aykırı olacaktır. Dolayısıyla sigortalı hekimin gebeliğin haftasına uygun olarak gerekli tarama testlerini, amniyosentez ve ayrıntılı USG gibi tetkikleri önerdiği, davacıyı amniosentez ve down sendromu hususunda aydınlattığı, davacının kendi iradesi gereğince amniosentez testini ve ayrıntılı USG’yi yaptırmadığı ve sonuç olarak sigortalı doktorun tıbbî kötü uygulamasının bulunmadığı ve kusursuz olduğu kabul edilmelidir.

Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında; hekimin üçlü tarama testi sonucunda elde edilen sonucu, kesin tanı için başvurulabilecek yöntemleri, bu yöntemlerin risklerini hastaya açıklaması ve bu

açıklamanın hastanın sosyal ve kültürel düzeyine uygun olarak anlayabileceği şekilde yapılması gerektiği, hastayı bu şekilde aydınlatma yükümlülüğü bulunan hekimin bu yükümlülüğünü mevzuata ve usule uygun şekilde yerine getirdiğini ispatlamak zorunda olduğu, hekim tarafından düzenlenen protokol defterindeki kayıtların delil olarak kabul edilemeyeceği, bu itibarla direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerle bozulması gerektiği görüşü ileri sürülmüş ise de; bu görüş yukarıda açıklanan nedenlerle Kurul çoğunluğunca benimsenmemiştir.

O hâlde, Bölge Adliye Mahkemesince yazılı şekilde karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden usul ve yasaya uygun direnme kararının onanması gerekmiştir.” Şeklindeki karar ile bu konudaki tüm tartışmalara son noktayı koymuştur.

Sonuç olarak;

Hukuk Genel Kurulu malpraktis yargılamasında tartışma yaratan birçok konuyu kesin olarak karara bağlamıştır. Karara göre; hastanın yazılı aydınlatılması zorunluluğu yoktur. Hekim, hastasını sözlü veya yazılı olarak aydınlatmış olması halinde sorumlu tutulamaz. Amniosentez testi yaptırmayan hastadan amniosentez hususunda aydınlatıldığına dair imzasını taşıyan yazılı onam alınmasına gerek yoktur. Protokol defterleri hekimler için ispat aracıdır.

Down Sendromu sebebiyle kadın doğum uzmanları aleyhine açılan ve tazminat kararı verilen tüm dosyalarda Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun bu kararına uyulması zorunludur.

Kaynak: Av. Ayşe Gül Hanyaloğlu- Av. Ayşe Acar Yücel

Yorumlar (3)
Iyi bir sey olmasina sasiran hekim 2 ay önce
Yav bazilari anliyor ama o kadar yavaş yaziyorki,sirada minimum 3 hasta bakacagim sirada adam yazi bile yazamiyor,kimisi geliyor ben yazmayi bilmiyorum diyor degili deyil vs yaziyor,kimisi ben imza atamam evden esimi cagirsam o atsa olur mu vs diyor 30 yasinda insan bu dediklerimde,o kadar iyi bir karar olmus ki,ben kendi acimdan sirada 500 kiside beklese o imzayi almadan baska hasta bile almiyorum cunku arada yaziyi degistirmeye calisanlar yaDim diyip yazmadan gidenler oluyor birde onlara tutanak tutuyoruz,hele disariyi goreceksiniz senlik var oooooo doktora bak sen 2 saat muhabbet ettiler mi dersin yaaaa ise gec kalicam diye aglayip iceri girince rapor rapor rapor bak mudurun haberi var diyenler mi dersin neyse simdi ooooo bunlara gun dogdu diyicek kendini akilli sananlar cikacaktir tabi ama
müdür 2 ay önce
Bakanlık Hukuk il sağlıklara bildirsin
Derma 2 ay önce
Bu iyi bişey değil doktorlar en ufak ters durumda ben söylemedim diyecek