Peki mesaisi sona eren bir çalışan, işvereninden veya yöneticisinden gelen mesaja cevap vermek zorunda mı? Bu konuda her çalışan ve her çalışma biçimi için geçerli tek bir kuraldan söz etmek mümkün değil.
Mesai Dışında Anında Cevap İçin Genel Bir Zorunluluk Yok
Çalışanların normal çalışma saatleri sona erdikten sonra WhatsApp, telefon, SMS veya diğer iletişim kanallarından gönderilen iş mesajlarına anında cevap vermesini zorunlu tutan genel bir yasal düzenleme bulunmuyor.
İşverenin yönetim hakkı çalışma ilişkisinin önemli bir parçası olsa da bu hakkın kullanımı çalışma ve dinlenme sürelerine ilişkin mevzuatla birlikte değerlendiriliyor.
Bu nedenle çalışanın mesai bittikten sonra sürekli telefonunu kontrol etmesinin veya her iş mesajına anında dönüş yapmasının beklenmesi, somut olayın koşullarına göre ayrıca hukuki değerlendirme gerektirebilir.
Mesajı Cevaplamamak Otomatik Olarak Fesih Nedeni Sayılmaz
Mesai dışında gönderilen bir iş mesajına yanıt verilmemesi de tek başına her durumda işverene haklı fesih imkânı sağlamaz.
Böyle bir durumda çalışanın görev tanımı, iş sözleşmesi, çalışma saatleri, işverenin talebinin niteliği ve işyerindeki çalışma düzeni gibi birçok unsurun birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Dolayısıyla “Mesaja cevap vermedi, işten çıkarılabilir” şeklinde bütün çalışanları kapsayan kesin bir sonuca varmak doğru olmaz.
Nöbet ve Çağrı Üzerine Çalışanlarda Durum Değişebilir
Her çalışan açısından aynı değerlendirme yapılmıyor. Özellikle nöbet sistemiyle çalışanlar, vardiyalı personel, çağrı üzerine görev yapanlar veya iş sözleşmesinde çalışma saatleri dışında ulaşılabilirliğe ilişkin özel hükümler bulunan kişiler açısından farklı sonuçlar ortaya çıkabilir.
İşin niteliği gereği acil durumlarda ulaşılabilir olması gereken çalışanlar bakımından da mesai dışındaki iletişimin hukuki değerlendirmesi farklılaşabilir.
Sürekli Ulaşılabilir Olmak Dinlenme Sürelerini Gündeme Getiriyor
İşverenin çalışanı mesai dışında sürekli telefon, mesaj veya diğer iletişim araçlarıyla işle meşgul etmesi çalışma süreleri açısından da önem taşıyor.
Mesai sonrasında düzenli olarak iş yapılması, talimatların yerine getirilmesi veya çalışanın sürekli olarak işverenin talimatlarına hazır tutulması halinde somut koşullara göre çalışma süresi, fazla çalışma ve dinlenme hakkı gibi başlıklar gündeme gelebilir.
Her Çalışanın Durumu Ayrı Değerlendirilmeli
Sonuç olarak “Mesai bittiğinde hiçbir iş mesajına cevap vermek zorunda değilsiniz” şeklinde kesin bir genelleme yapmak doğru olmadığı gibi, “İşveren mesaj attığında çalışan her koşulda cevap vermek zorundadır” yaklaşımı da genel bir kural olarak kabul edilemez.
Çalışanın görev yaptığı sektör, iş sözleşmesindeki hükümler, nöbet veya vardiya sistemi, görevin niteliği ve mesajın gönderildiği koşullar belirleyici olabilir. Uyuşmazlık yaşanması halinde ise somut olayın iş hukuku mevzuatı çerçevesinde değerlendirilmesi gerekiyor.
