Kamu personeline verilen disiplin cezaları 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre belirlenir. Kadrolu sağlık personeli de bu kanunun kapsamındadır. Danıştay 12. Daire Başkanlığı’nın 14 Şubat 2023 tarihli kararı, karşılıklı hakaret yaşanan olaylarda cezanın nasıl değerlendirileceğine dair önemli bir ölçüt getirdi.
Olay Nasıl Gelişti?
Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde tarih öğretmeni olarak görev yapan bir öğretmen, 30 Haziran 2015 tarihli işlemle bir yıl kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına çarptırıldı. Cezanın dayanağı, amirine, maiyetindekilere ya da iş arkadaşlarına hakaret etmenin 657 sayılı Kanun’un 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (l) alt bendinde kademe ilerlemesini gerektiren suçlar arasında sayılmasıydı. Öğretmen, işlemin iptali için dava açtı.
Disiplin soruşturmasında, taraflardan Ö.A.’nın olay sırasında ilk hakareti ettiği, öğretmenin ise bu hakaretin ardından karşılık verdiği ortaya çıktı. Müdür yardımcısı Ö.K.’nın beyanları ile ceza mahkemesi kararı bu sırayı doğruladı. Ceza mahkemesi, öğretmen hakkında hakaret suçundan ceza verilmesine yer olmadığına karar verdi.
İlk Derece Mahkemesi Ne Karar Verdi?
İdare Mahkemesi, kamu görevlilerinin disiplin suçlarında haksız tahrik ya da karşılıklı hakaret bulunduğunda, olayın özelliğine göre daha hafif bir ceza verilmesi ya da hiç ceza verilmemesinin cezayı verecek makamlarca değerlendirilmesi gerektiğine hükmetti. Mahkemeye göre ilk hakaretin kimden geldiği ve öğretmenin buna karşılık verdiği dikkate alınmadan tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmuyordu. Mahkeme işlemi iptal etti. Bu karar, Danıştay’ın 3 Aralık 2019 tarihli bozma kararına uyularak verildi.
Valilik Ne Savundu?
Davalı Valilik, karşılıklı hakaret durumunda cezanın verilmemesi ya da indirilmesi konusunda ceza veren makamın takdir yetkisi bulunduğunu savundu. Valiliğe göre kademe ilerlemesinin durdurulması cezası 1 ila 3 yıl arasında verilebiliyor ve idare işlemi alt sınırdan tesis etmişti.
Danıştay Kararını Nasıl Verdi?
Danıştay Onikinci Dairesi, 2577 sayılı Kanun’un 50. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, bozma kararına uyulduğunda temyiz incelemesinin bozma kararına uygunlukla sınırlı yapılacağına dikkat çekti. İdare Mahkemesinin bozma kararında belirtilen esaslara uyduğunu tespit eden daire, Valiliğin temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığına hükmetti. Temyiz isteği reddedildi ve İdare Mahkemesi kararı onandı. Karar, 14 Şubat 2023 tarihinde oybirliğiyle verildi.
Karar Sağlık Personeline Ne Anlatıyor?
Karar, karşılıklı hakaret ya da haksız tahrik hallerinde cezanın olayın özelliğine göre yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Cezanın ağırlığı yalnızca takdir yetkisine bırakılamaz; ilk hakaretin kimden geldiği ve ceza mahkemesi kararı gibi somut veriler işlemde dikkate alınmalıdır.
Karşılıklı hakaret cezayı otomatik olarak kaldırır mı?
Hayır. Karar, olayın özelliğine göre daha hafif bir ceza verilmesi ya da hiç ceza verilmemesinin değerlendirilmesi gerektiğini söylüyor. Ceza otomatik olarak kalkmıyor; değerlendirme ceza veren makam tarafından yapılıyor.
Hangi cezalar bu kapsamda?
Dosyada yer alan ceza, 657 sayılı Kanun’un 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (l) alt bendi uyarınca verilen bir yıl kademe ilerlemesinin durdurulması cezasıdır. Valiliğin savunmasına göre bu ceza 1 ila 3 yıl arasında verilebilmektedir.
Kararın künyesi nedir?
Danıştay 12. Daire Başkanlığı, 2021/2520 Esas ve 2023/542 Karar sayılı kararıyla İdare Mahkemesi kararını onadı. Karar 14 Şubat 2023 tarihinde verildi.
