Borcu nedeniyle icraya verilen bir kamu görevlisine disiplin cezası verilip verilemeyeceği, memurların en çok merak ettiği konular arasında. Danıştay 2. Daire Başkanlığı'nın 2023 yılında verdiği bir karar, zor duruma düşen bir memur hakkındaki cezanın hukuka uygun olmadığını ortaya koydu.
Olay Nasıl Gelişti?
İzmir'de ilçe emniyet müdürlüğüne bağlı polis memuru olarak görev yapan davacı, bankadan kullandığı kredinin ödemelerini aksattı. Bu kredi, miras işlemleri nedeniyle çekilmişti. Borçlar nedeniyle banka hakkında icra takibi başlattı.
İzmir İl Polis Disiplin Kurulu, davacının borç ödememeyi alışkanlık haline getirdiğine karar verdi. Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/C-2. maddesi ve eylemin tekrarı nedeniyle de 14. madde uygulanarak 20 ay uzun süreli durdurma cezası verildi. Memur bu cezanın iptali için dava açtı.
Mahkeme Neden Cezayı İptal Etti?
İdare Mahkemesi, davacının borçlarını ödeyemediğini ve icra takibinin ancak zor durum nedeniyle başladığını kabul etti. Mahkemeye göre, mali sıkıntı içinde borçlarını ödeyemeyen birinin bu durumu 'ödememeyi alışkanlık haline getirme' olarak nitelendirilemezdi. Bu nedenle kurulun işlemi hukuka uygun değildi ve iptal edildi.
Davalı idare, kararın bozulmasını istedi. Danıştay 2. Daire, 14 Şubat 2023 tarihinde Esas No 2021/3508, Karar No 2023/340 ile İdare Mahkemesi kararını onayarak temyiz talebini reddetti.
Karar Ne Anlama Geliyor?
Karar, borç nedeniyle icra takibi yaşanmasının tek başına disiplin cezası gerektirmediğini gösteriyor. Cezanın dayanağı, borcun ödenmemesinin bilinçli ve alışkanlık hâline gelmiş bir davranış olup olmadığı. Danıştay, bu değerlendirmeyi yaparken memurun içinde bulunduğu mali zorluğu dikkate aldı.
Sağlık Personeli Bu Karardan Etkilenir mi?
Karara konu olan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü, polis teşkilatına aittir. Sağlık personeli açısından disiplin işlemleri 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun disiplin hükümlerine göre yürütülür. Bu nedenle karar sağlık personeline doğrudan uygulanmaz. Ancak, bir memur hakkında borç gerekçesiyle ceza verilirken, borcun bilinçli bir alışkanlığa dönüşüp dönüşmediğinin ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini gösteren bir Danıştay içtihadı olarak önem taşıyor.
Borç Nedeniyle Ceza Ne Zaman Verilebilir?
Karara göre, idare cezayı verirken borcun nedenini ve ödeme davranışının bütününü incelemek zorunda. Zor bir dönemde yaşanan ödeme gecikmesi, tek başına 'alışkanlık' sayılmıyor. Bu değerlendirmenin yapılmadığı işlemler, yargı önünde iptal edilebiliyor.
