4924 sayılı Kanun kapsamında görev yapan bazı hekimlere, kasım ayı hizmet hedeflerinin değerlendirilmesinin ardından olumsuz tebligatlar yapılmaya başlandı.
Konuyu gündeme taşıyan Hekim Sendikası, hekimlerin kontrolü dışında gelişen koşullar nedeniyle sözleşmelerinin yenilenmemesini hakkaniyetsiz buluyor. Tartışmanın merkezinde ise hekim performansının neye göre ölçülmesi gerektiği yer alıyor.
Hedefler Hekimin Elinde mi?
Bir hekimin günlük performansı yalnızca kendi mesleki çabasıyla belirlenmiyor. Hastanenin yatak kapasitesi, poliklinik sayısı, kuruma başvuran hasta sayısı ve diğer birimlerin çalışma düzeni de ortaya çıkan sonucu doğrudan etkiliyor. Yatak kapasitesi dolu bir hastanede hekimin daha fazla hasta yatırması beklenebilir mi? Hastanın kuruma hiç başvurmadığı bir durumda hekim, ulaşamadığı bir hasta üzerinden nasıl değerlendirilecek?
Tartışmanın bir tarafında, hedef belirlemek ile hedefe ulaşılabilecek çalışma koşullarını sağlamanın aynı şey olmadığı görüşü duruyor. Sağlık hizmetinde verimlilik ve ölçülebilir hedefler gerekli görülüyor; ancak bu hedeflerin hekimin kendi kontrolünde olmayan unsurlarla ilişkisi ele alınmak isteniyor.
Performans Baskısı Hastaya Nasıl Yansır?
Sayısal hedeflerin hizmetin niteliğinin önüne geçmesi halinde hasta sayısı, yatış sayısı veya işlem miktarı hekimin değerlendirmesinde ağırlık kazanabiliyor. Bu durumda hastanın tıbbi ihtiyacı ikinci plana düşebilir. Yatış kararının performans hedefine göre değil tıbbi gerekliliğe göre verilmesi, gereksiz tetkik ve işlemlerin de performans sisteminin dolaylı sonucu olmaması gerektiği vurgulanıyor.
Sağlıkta başarının kaç hastaya bakıldığıyla değil, hastaya ne kadar doğru ve nitelikli hizmet sunulduğuyla ölçülmesi gerektiği tartışmanın temel noktalarından biri.
Sorumluluk Kimde?
Hekimin kendi görevini yerine getirmemesi ile hastanenin fiziki kapasitesinden ya da hasta yoğunluğundan kaynaklanan bir hedef sapması aynı şekilde değerlendirilemez. Performans sisteminin, hekimin sorumluluğundaki unsurlarla kurumun ve sağlık sisteminin sorumluluğundaki koşulları birbirinden ayırabilmesi gerekiyor. Aksi halde değerlendirme, hizmet kalitesini artıran bir araç olmaktan çıkıp çalışan üzerinde baskı oluşturan bir mekanizmaya dönüşebilir.
Sağlık Bakanlığının bu değerlendirmelerde hastanelerin gerçek kapasitesini, bölgesel hasta yoğunluğunu ve hekimlerin fiilî çalışma koşullarını ne ölçüde dikkate aldığı sorusu tartışmanın açık noktası olarak duruyor.
Hekim Sendikası, olumsuz tebligat alan hekimlerin sözleşmelerinin yenilenmemesini hakkaniyetli bulmuyor. Sağlık çalışanlarının sahadaki deneyimlerinin de bu tartışmaya katkı sunması bekleniyor.
