Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, çalışan annelerin iş hayatına katılımını desteklemek ve gebe veya emziren kadınların iş sağlığı ve güvenliğini güçlendirmek amacıyla yönetmelik değişikliği taslağı hazırladı. Taslakta, kadın çalışan sayısına göre işverenlere kreş ve emzirme odası yükümlülüğü getiriliyor.
Taslağa göre 150 ve daha fazla kadın çalışanı bulunan işyerlerinde işverenler, çalışanların 0-6 yaş grubundaki çocukları için kreş, gündüz bakımevi veya okul öncesi eğitim kurumu açabilecek. Birden fazla işveren ortak kurum kurabilecek ya da yetkili kurumlarla anlaşma yapabilecek. Kadın çalışan sayısı bu eşiği aşan sağlık kurumları da bu yükümlülük kapsamına girecek.
Kreş Yükümlülüğünde Hangi Sayı Esas Alınacak?
Kreş, gündüz bakımevi ve okul öncesi eğitim kurumlarının kuruluş ve işletme giderleri işverenler tarafından karşılanacak. Yükümlülüğün belirlenmesinde, işverenin ilçe sınırları içindeki tüm işyerlerinde çalışan kadınların toplam sayısı esas alınacak. Eşi vefat etmiş veya çocuğun velayeti kendisine verilmiş erkek çalışanlar da gerekli çalışan sayısının hesabına dahil edilecek.
100 Kadın Çalışanlı İşyerlerinde Emzirme Odası Zorunlu Olacak
Taslakta, yaş ve medeni durum ayrımı yapılmaksızın 100 ve daha fazla kadın çalışanı bulunan işyerlerinde emzirme odası kurulması zorunlu tutuluyor. Emzirme odasının tanımı genişletiliyor. Bu odalar, çalışanların çocuklarını emzirmesinin yanı sıra anne sütü sağmasına ve sütün uygun koşullarda saklanmasına da imkan verecek.
Gebe ve Emziren Çalışanlar İçin Yeni Düzenleme
Gebe, yeni doğum yapmış veya emziren çalışanların karşılaşabileceği risklere karşı işverenlerin sorumlulukları yeniden düzenleniyor. Risk tespit edilirse çalışma koşulları veya saatleri geçici olarak değiştirilecek. Bu mümkün olmazsa ya da iş yeri hekimi gerekli görürse çalışan başka bir işe aktarılacak ve bu durumda ücret kesintisi yapılmayacak.
Başka bir işe aktarma da mümkün olmazsa, çalışanın talebi üzerine ücretsiz izin verilecek. Bu izin süresi yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmayacak.
Gebe Çalışanlar Hangi İşlerde Çalıştırılamayacak?
Taslak, gebe çalışanların sağlığını korumaya yönelik yasakları da içeriyor. Buna göre gebe çalışanlar şu işlerde çalıştırılamayacak:
- Ani darbe, sarsıntı ve uzun süreli titreşime maruz kalabilecekleri işler ile iş makineleri
- 80 desibeli aşan gürültülü ortamlar
- İyonize radyasyon kaynaklarının bulunduğu veya radyasyonla kirlenmiş alanlar
- Belirli biyolojik etkenlerin risk oluşturduğu işler
- Kurşun türevleri başta olmak üzere bazı tehlikeli kimyasallara maruz kalınabilecek işler
- Yer altı maden işleri
İşverenler ayrıca çalışma saatlerini ve dinlenme aralarını yeniden düzenleyecek, mümkün olduğunda oturarak çalışma imkanı sağlayacak ve yüksekte çalışma ile düşme risklerine karşı tedbir alacak. Çalışanların beslenme molalarına ve temiz içme suyuna erişimi de güvence altına alınacak.
Yürürlük Tarihi
Taslağa göre kreş ve gündüz bakımevlerinin yetkilendirilmesine ilişkin hüküm 31 Aralık 2027'de yürürlüğe girecek. Diğer hükümler ise yönetmeliğin yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecek.
