Yoğun bakım ünitelerinde hasta başına düşen hemşire sayısı mevzuatta açık biçimde tanımlanırken, servislerde benzer düzeyde bağlayıcı bir ulusal standardın bulunmaması eleştiri konusu oluyor.
Yoğun bakımda oranlar açıkça belirleniyor
Mevcut düzenlemelerde yoğun bakım üniteleri için hasta-hemşire oranı net şekilde tanımlanıyor. Buna göre 1. seviye yoğun bakımda 5 hastaya 1, 2. seviye yoğun bakımda 3 hastaya 1, 3. seviye yoğun bakımda ise 2 hastaya 1 hemşire düşecek şekilde planlama yapılıyor.
Bu düzenlemenin temelinde, hasta güvenliğinin yalnızca fiziki imkanlarla değil, yeterli insan gücüyle korunabileceği anlayışı yatıyor.
Servislerde belirsizlik iş yükünü artırıyor
Buna karşın servislerde hasta-hemşire oranına ilişkin açık ve bağlayıcı bir ulusal standardın bulunmaması, sahada farklı uygulamalara neden oluyor. Sağlık çalışanları, bu durumun hem iş yükünü ağırlaştırdığını hem de kurumlar arasında eşitsizlik oluşturduğunu belirtiyor.
Özellikle yoğun hasta trafiğinin yaşandığı servislerde hemşire başına düşen hasta sayısının artmasının, bakım süreçlerini doğrudan etkilediği ifade ediliyor.
Artan hasta yükü bakım kalitesini etkiliyor
Değerlendirmelerde, hemşire başına düşen hasta sayısı arttıkça bakım kalitesinin zayıfladığına dikkat çekiliyor. İş yükünün yükselmesiyle birlikte hata riskinin arttığı, hasta sonuçlarının ise olumsuz etkilenebildiği vurgulanıyor.
Bu nedenle hasta-hemşire dengesinin yalnızca çalışanların koşulları açısından değil, doğrudan hasta güvenliği açısından da kritik olduğu belirtiliyor.
Türkiye’de hemşire insan gücü tartışması
Sağlık alanındaki değerlendirmelerde, Avrupa’daki örneklerin daha düşük hasta yüküyle daha güvenli bakım modeline işaret ettiği ifade ediliyor. Türkiye’de ise hemşire insan gücünün OECD ortalamasının altında kalmasının, servislerdeki yoğunluğu daha da belirgin hale getirdiği savunuluyor.
Bu tablonun, sağlık hizmetinin sürdürülebilirliği açısından da önemli bir risk oluşturduğu dile getiriliyor.
“Yoruma değil, standarda bağlanmalı”
Uzmanlar ve sağlık çalışanları, servislerde hasta-hemşire oranının artık kurumdan kuruma değişen bir uygulama olmaktan çıkarılması gerektiğini savunuyor. Bu konuda net, bağlayıcı ve uygulanabilir bir standardın belirlenmesi gerektiği ifade ediliyor.
Yapılan değerlendirmelerde, bunun yalnızca bir personel talebi olmadığı; hasta güvenliği, bakım kalitesi ve sağlık hizmetinin devamlılığı açısından zorunlu bir adım olduğu vurgulanıyor.