Kamu çalışanlarına temel yapay zekâ okuryazarlığı eğitimi zorunlu olarak verilecek.
2026-2030 dönemi “Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı” kapsamında personele güvenli yapay zekâ kullanımı, kişisel verilerin korunması ve üretken yapay zekâ araçları konusunda eğitimler verilirken, kamu kurumlarında yapay zekâ çalışmalarından sorumlu yöneticiler de görevlendirilecek.
Yapay Zekâ Eğitimi Kamu Personeline Zorunlu Olacak
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda yürütülecek çalışmalar kapsamında kamu personelinin temel yapay zekâ teknolojilerini güvenli ve etkin şekilde kullanabilmesi amaçlanıyor.
Bu doğrultuda kamu çalışanlarına e-öğrenme yöntemiyle temel yapay zekâ okuryazarlığı eğitimi verilecek.
Eğitimlerin kamu kurumlarının insan kaynakları sistemleri üzerinden zorunlu hale getirilmesi planlanıyor.
Personelin görev ve sorumluluklarına göre hazırlanan kısa uygulama modülleri de temel eğitime eklenecek. Böylece tüm personele ortak eğitim verilmesinin yanı sıra çalışanların görev alanlarına özgü yapay zekâ kullanım becerilerinin geliştirilmesi hedeflenecek.
Sadece Eğitime Katılım Değil, Başarı da Takip Edilecek
Yeni sistemde kamu çalışanının yalnızca zorunlu eğitimi tamamlayıp tamamlamadığına bakılmayacak.
Eğitimlerde gerçekleştirilecek ölçme ve değerlendirmeler sonucunda personelin başarı düzeyi de düzenli olarak takip edilecek.
Programı başarıyla tamamlayan kamu çalışanlarına kazandıkları temel yetkinlikleri gösteren seviye bazlı mikro sertifikalar verilecek.
Kamu Personeline Neler Öğretilecek?
Yapay zekâ okuryazarlığı eğitimleri yalnızca yapay zekâ araçlarının nasıl kullanılacağıyla sınırlı olmayacak.
Program kapsamında personele;
- Yapay zekânın temel kavramları,
- Üretken yapay zekâ araçlarının güvenli kullanımı,
- Kişisel verilerin korunması,
- Yanlış bilgiye karşı farkındalık,
- “Deepfake” olarak bilinen derin sahte içeriklerin tanınması,
- Yapay zekânın etik ve sorumlu kullanımı
konularında eğitim verilmesi öngörülüyor.
Özellikle kamu kurumlarının elindeki kişisel ve kurumsal verilerin yapay zekâ araçları kullanılırken korunması, yeni dönemin önemli başlıklarından biri olacak.
Her Kamu Kurumunda Yapay Zekâdan Sorumlu Yönetici Olacak
Düzenlemenin dikkat çeken bir diğer ayağını kamu kurumlarının yönetim yapısında gerçekleştirilecek değişiklik oluşturuyor.
Kamudaki yapay zekâ dönüşümünü yönetmek amacıyla kurumlarda bu alandan sorumlu birim amiri veya başkana bağlı üst düzey bir yönetici görevlendirilecek.
Bu yönetici kurum bünyesinde yürütülen yapay zekâ projeleri ve uygulamalarından oluşan portföyü yönetecek, çalışmaların hangi aşamada olduğunu takip edecek ve ilerleme durumunu düzenli olarak raporlayacak.
Kurumlara 12 Hafta Süre: 3 Yıllık Yol Haritası Hazırlanacak
Yapay zekâdan sorumlu yöneticilerin görevlendirilmesinin ardından kamu kurumları için yeni bir takvim başlayacak.
Tüm kurumların 12 hafta içerisinde üç yıllık “Yapay Zekâ Yol Haritası” hazırlaması öngörülüyor.
Kurumlar ayrıca yıllık hedeflerini belirleyerek hangi hizmet ve işlemlerde yapay zekâdan yararlanabileceklerini ortaya koyacak.
Dönüşüm sürecinde “tara-pilotla-ölçekle” yaklaşımı uygulanacak. Öncelikle yapay zekâdan yararlanılabilecek alanlar belirlenecek, ardından pilot uygulamalar gerçekleştirilecek ve başarılı sonuç veren projeler daha geniş ölçekte kullanılacak.
10’dan Fazla Bakanlıkta En Az 30 Pilot Proje
Eylem planının ilk 12 ayında kamu kurumlarında yapay zekâ kullanımını somutlaştıracak çok sayıda pilot uygulamanın başlatılması hedefleniyor.
En az iki pilot dalgasıyla 10 veya daha fazla bakanlıkta toplam en az 30 yapay zekâ pilot projesinin hayata geçirilmesi planlanıyor.
Potansiyeli yüksek alanlarda başlatılan projelerden belirlenen başarı kriterlerini karşılayanların 6 ila 12 ay içerisinde ölçeklendirilmesi öngörülüyor.
Ayrıca en az 10 kritik kamu hizmetinde pilot aşamasından yaygın kullanıma kadar uzanan uçtan uca bir sistem kurulması hedefleniyor.
e-Devlet’e Yapay Zekâ Destekli Yeni Hizmetler Geliyor
Vatandaşların yapay zekâ teknolojileriyle doğrudan karşılaşacağı en önemli alanlardan biri de e-Devlet olacak.
Plan kapsamında kişiselleştirilmiş hizmet yönlendirmesi, başvuruların ön kontrolünün gerçekleştirilmesi ve akıllı belge desteği gibi uygulamaların öncelikle pilot olarak kullanılması planlanıyor.
En az 5 yapay zekâ destekli vatandaş hizmetinin e-Devlet üzerinden pilot olarak başlatılması ve ardından yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Bu uygulamalarda kişisel verilerin korunması, yapay zekâ tarafından oluşturulan sonuçların açıklanabilir olması ve kritik süreçlerde insan gözetiminin devam etmesi temel ilkeler arasında bulunacak.
Yüksek Etkili Yapay Zekâ Sistemlerine Denetim
Kamu kurumlarının kullandığı her yapay zekâ sistemi aynı kategoride değerlendirilmeyecek.
Vatandaşların haklarını, kamu hizmetlerine erişimini veya önemli idari süreçleri etkileyebilecek yüksek etkili yapay zekâ sistemleri, belgelendirme ve değerlendirme süreçlerinden geçirilmek zorunda olacak.
Böylece kamuda yapay zekânın yaygınlaştırılmasıyla birlikte teknolojinin kontrolsüz kullanımından doğabilecek risklerin de sınırlandırılması amaçlanıyor.
Kamu Personeli İçin Yeni Yetkinlik Dönemi
Yeni eylem planıyla yapay zekâ bilgisi kamu çalışanları açısından giderek temel mesleki yetkinliklerden biri haline gelecek.
Zorunlu eğitim ve mikro sertifikalardan kurumların üç yıllık yapay zekâ yol haritalarına, bakanlıklardaki pilot projelerden e-Devlet hizmetlerine kadar uzanan süreçle birlikte yapay zekânın kamu yönetiminde sistematik ve kontrollü biçimde kullanılması hedefleniyor.