Ancak bu hakkın kullanılması sınırsız değil. Özellikle acil durumlarda hastanın sağlık hizmetinden mahrum bırakılması söz konusu olamazken, diğer durumlarda da hastanın tedavisiz kalmaması gerekiyor.
Hastalar Hekimini Seçebiliyor
Sağlık hizmetlerinde hasta haklarının önemli başlıklarından birini hekim seçme hakkı oluşturuyor. Sağlık kuruluşunun personel yapısı ve organizasyonunun uygun olması durumunda hastanın hekim tercihinin karşılanması esas alınıyor.
Ancak hekim seçme hakkının uygulanması, sağlık kuruluşunun imkânları ve hizmetin yürütülmesine ilişkin koşullarla birlikte değerlendiriliyor.
Hekimin de Hastaya Bakmayı Reddetme Hakkı Bulunuyor
Hastanın hekim seçme hakkının yanında, doktorların da belirli koşullar altında hastaya bakmayı reddedebilmesine ilişkin düzenlemeler bulunuyor.
Tıbbi Deontoloji Tüzüğü’nün 18. maddesinde, tabip ve diş tabiplerinin acil yardım ile resmî veya insani görevin yerine getirilmesi gereken durumlar dışında mesleki ya da şahsi nedenlerle hastaya bakmayı reddedebileceği belirtiliyor.
Dolayısıyla bu hak özellikle acil sağlık hizmetlerinde aynı şekilde uygulanamıyor.
Güven İlişkisinin Bozulması Gündeme Gelebilir
Hekim ile hasta arasındaki ilişkinin temel unsurlarından biri karşılıklı güven. Bu ilişkinin ciddi şekilde bozulması veya mesleki ya da şahsi nedenlerin ortaya çıkması, somut olayın koşullarına göre hekimin hastaya bakmama hakkının değerlendirilmesine neden olabilir.
Ancak hastaya bakmayı reddetme hakkı, kişinin sağlık hizmetine erişimini tamamen engelleyecek şekilde kullanılamaz.
Hasta Tedavisiz Bırakılamaz
Hekimin hastaya bakmamayı tercih ettiği durumlarda en önemli noktalardan biri tedavinin devamlılığının sağlanması.
Hastanın sağlık hizmetinden tamamen mahrum kalmaması, gerekli durumlarda başka bir hekime yönlendirilmesi veya konsültasyon sürecinin işletilmesi gerekiyor. Böylece hekimin belirli koşullarda hastaya bakmama hakkı ile hastanın sağlık hizmetine erişim hakkı arasında denge kurulması amaçlanıyor.
Acil Durumlarda Kurallar Farklı
Hekimin hastaya bakmayı reddetme hakkının en önemli sınırlarından birini acil durumlar oluşturuyor. Tıbbi Deontoloji Tüzüğü’nde de acil yardım gerektiren haller istisna kapsamında değerlendiriliyor.
Bu nedenle “Hekim istediği hastaya bakmayabilir” şeklinde genel bir değerlendirme yapmak doğru değil. Hakkın kullanılabilmesi olayın koşullarına, sağlık hizmetinin niteliğine ve hastanın tedavisiz bırakılmaması ilkesine bağlı olarak değerlendiriliyor.
Sonuç olarak sağlık hizmetlerinde hem hastanın hekim seçme hakkının hem de hekimin belirli şartlarda hastaya bakmayı reddetme hakkının sınırları bulunuyor. Temel amaç ise hangi hak kullanılırsa kullanılsın hastanın gerekli sağlık hizmetine erişiminin kesintiye uğramaması.
