Doğum yardımlarında ise bugüne kadar 1 milyon 175 bin 601 annenin hesabına toplam 22,5 milyar lira ödeme yapıldı.
Yeni uygulamayla doğum öncesi 8 hafta, doğum sonrası ise 16 hafta olmak üzere toplam 24 haftalık izin hakkı uygulanıyor. Kamu ve özel sektör çalışanlarının izin esasları benzer olmakla birlikte, izin döneminde yapılan ödemeler sigortalılık ve çalışma statüsüne göre farklılık gösteriyor.
Doğum İzni Nasıl 24 Hafta Uygulanıyor?
Yeni düzenlemeyle çalışan annelerin doğum izni toplam 24 haftaya yükseldi.
İzin süresi;
Doğumdan önce: 8 hafta
Doğumdan sonra: 16 hafta
Toplam: 24 hafta
olarak uygulanıyor.
Çoğul gebelik halinde doğum öncesindeki 8 haftalık süreye ayrıca 2 hafta ekleniyor.
Sağlık durumunun çalışmaya uygun olması ve doktor onayı bulunması halinde anne adayı, doğuma 3 hafta kalıncaya kadar çalışabiliyor. Bu durumda doğum öncesinde kullanılmayan izin süreleri doğum sonrasına aktarılabiliyor.
67 Bin 709 Anne Yeni İzin Süresinden Yararlandı
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından açıklanan verilere göre doğum izninin uzatılmasına ilişkin uygulamadan 67 bin 709 anne yararlandı.
Analık raporlarının bir bölümü herhangi bir başvuru gerekmeksizin sistem üzerinden otomatik olarak uzatıldı.
Buna göre otomatik rapor uzatma işlemi;
4/A (SSK) kapsamında 32 bin 214, 4/B (Bağ-Kur) kapsamında 1.711, 4/C kapsamında 13 bin 435 kişi için gerçekleştirildi.
Böylece otomatik olarak uzatılan analık raporu sayısı 47 bin 360’a ulaştı. Başvuru yoluyla gerçekleştirilen işlemler de eklendiğinde uygulamadan yararlanan anne sayısının 67 bin 709 olduğu belirtildi.
Memur Anneler İzin Süresince Maaşını Almaya Devam Ediyor
Kamu personeli açısından 24 haftalık doğum izni süresince maaş ödemesi devam ediyor.
Ancak fazla mesai, ek ders ve benzeri fiilî çalışmaya bağlı bazı ödeme kalemlerinde farklı uygulamalar söz konusu olabiliyor.
Verilen hesaplamaya göre temmuz ayında 70 bin 224 lira seviyesindeki en düşük memur maaşı esas alındığında, yeni anne olan bir memurun 24 haftalık ücretli doğum izni boyunca yaklaşık 387 bin 636 liralık maaş ödemesi almaya devam edebileceği hesaplanıyor.
Bu tutar kişinin maaş unsurlarına ve izin döneminin denk geldiği aylara göre değişiklik gösterebiliyor.
Özel Sektörde Analık Ödeneğini SGK Karşılıyor
Özel sektörde çalışan sigortalı annelerde ise doğum izni dönemindeki önemli ödemelerden biri SGK tarafından karşılanan analık geçici iş göremezlik ödeneği.
Ödeneğin miktarı her çalışan için aynı değil. Hesaplamada sigortalının prime esas kazancı ve raporlu bulunduğu süre dikkate alınıyor.
Analık geçici iş göremezlik ödeneğinin hesaplanmasında günlük kazancın belirli bir oranı esas alındığından, prime esas kazancı daha yüksek olan çalışanların alacağı tutar da değişiyor.
Verilen örnek hesaplamada asgari ücret üzerinden günlük ödemenin en az 734 lira seviyesinde olduğu, 24 haftalık analık izin süresi üzerinden toplam ödemenin yaklaşık 123 bin 312 liraya ulaşabileceği belirtiliyor.
Doğum Yardımında İlk Çocuğa 5 Bin Lira
Doğum izni ve analık ödeneğinden farklı olarak doğum yardımı için çalışma şartı aranmıyor.
2026 yılı itibarıyla çocuk sırasına göre uygulanacak destekler şöyle:
Birinci çocuk: Tek seferlik 5 bin lira
İkinci çocuk: Çocuk 5 yaşını tamamlayana kadar aylık 1.500 lira
Üçüncü ve sonraki çocuklar: Çocuk 5 yaşını tamamlayana kadar aylık 5 bin lira
Özellikle ikinci ve sonraki çocuklarda destek tek seferlik değil, belirlenen süre boyunca düzenli ödeme şeklinde gerçekleştiriliyor.
1 Milyon 175 Bin Anneye 22,5 Milyar Lira Ödendi
Doğum yardımlarından yararlanan ailelerin sayısı da 1 milyonu geçti.
Açıklanan verilere göre toplam 1 milyon 201 bin 173 çocuk doğum yardımı kapsamına alındı.
Bunların 500 bin 632’sini birinci çocuklar, 368 bin 288’ini ikinci çocuklar, 332 bin 253’ünü ise üçüncü ve sonraki çocuklar oluşturdu.
Bugüne kadar doğum yardımından yararlanan 1 milyon 175 bin 601 annenin hesabına toplam 22,5 milyar lira yatırıldığı belirtildi.
Doğum Yardımı Başvurusu Nasıl Yapılıyor?
Doğum yardımından yararlanmak isteyen ailelerin öncelikle yeni doğan çocuğun nüfus kaydını gerçekleştirmesi gerekiyor.
Ardından başvurular e-Devlet, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri, Sosyal Hizmet Merkezleri veya “İlk Öğretmenim Ailem” mobil uygulaması üzerinden gerçekleştirilebiliyor.
Başvurusu onaylanan aileler ödeme durumlarını da sistem üzerinden takip edebiliyor. Ödemelerin Halkbank aracılığıyla hak sahiplerine ulaştırıldığı belirtiliyor.
Doğum Yardımı ile Analık Ödeneği Aynı Değil
Çalışan annelerin dikkat etmesi gereken önemli noktalardan biri de doğum yardımı ile SGK tarafından ödenen analık geçici iş göremezlik ödeneğinin birbirinden farklı haklar olması.
Doğum yardımı, çalışma şartı aranmaksızın çocuk sayısına göre ailelere verilen sosyal destek niteliği taşıyor.
Analık geçici iş göremezlik ödeneği ise sigortalı çalışanın prime esas kazancı ve sigortalılık koşulları dikkate alınarak SGK tarafından hesaplanıyor.
Bu nedenle iki ödemenin başvuru şartları, hesaplama yöntemleri ve ödeme süreçleri birbirinden farklı şekilde yürütülüyor.
Babalara 10 Günlük İzin Hakkı
Yeni dönemde babaların doğum sonrası izin hakkı da 10 gün olarak uygulanıyor.
Babalık izninin kullanım esasları personelin tabi olduğu mevzuat ve çalışma statüsüne göre değerlendirilirken, bu izin analık geçici iş göremezlik ödeneğinden ayrı bir hak niteliği taşıyor.
Sağlık Kurumlarında Personel Planlamasını da Etkileyecek
Doğum izninin 24 haftaya yükseltilmesi özellikle kadın çalışan oranının yüksek olduğu sağlık sektörü açısından personel planlamasını da gündeme getiriyor.
Hemşire, ebe, hekim ve diğer sağlık çalışanlarının uzun süreli doğum izinlerinde bulunması; nöbet ve vardiya planlamaları ile birimlerdeki aktif personel sayısının yeniden düzenlenmesini gerektirebilecek.
Bu nedenle yeni izin sürecinde anne ve bebeğin haklarının korunmasının yanı sıra sağlık tesislerindeki hizmetin aksamaması için izinli personelin yerine yapılacak iş gücü planlamasının da önem kazanması bekleniyor.
