Bu yapının merkezinde, göz küresinin yaklaşık %80'ini dolduran, yumurta akı kıvamında şeffaf bir jel bulunur; bu jele "vitreus" adı verilir. Çeşitli hastalıklar sonucunda bu jelin yapısının bozulması veya retina (ağ tabaka) üzerinde hasarlar meydana gelmesi durumunda, mikro cerrahi bir yöntem olan vitrektomi operasyonu gündeme gelir. Modern tıbbın ulaştığı teknolojik imkanlar sayesinde, eskiden müdahale edilmesi çok zor olan retina sorunları bugün birçok göz hastanesinde vitrektomi cerrahisi ile başarılı bir şekilde yönetilebilmektedir.
Vitrektomi Operasyonu Nedir?
Vitrektomi, en basit tanımıyla gözün içindeki vitreus jelinin cerrahi yöntemlerle boşaltılması işlemidir. Ancak bu boşaltma işlemi bir son değil, genellikle retinadaki asıl soruna ulaşmak için bir başlangıçtır. Boşaltılan jelin yerine operasyon sırasında özel tıbbi sıvılar, hava veya gaz kabarcıkları, bazı durumlarda ise silikon yağı yerleştirilir. Bu maddeler, retina dokusunun yerinde kalmasını ve göz içi basıncının korunmasını sağlar.
Hangi Durumlarda Vitrektomiye Başvurulur?
Vitrektomi cerrahisi, genellikle gözün arka segmentini ilgilendiren ileri dereceli rahatsızlıklarda tercih edilir. En yaygın uygulama alanları şunlardır:
● Diyabetik Retinopati: Şeker hastalığına bağlı olarak göz içinde oluşan kanamaların temizlenmesi ve retinadaki çekintilerin giderilmesi.
● Retina Dekolmanı: Retina tabakasının yerinden ayrılması durumunda dokunun tekrar yerine yapıştırılması.
● Makula Deliği: Merkezi görmeden sorumlu olan makula bölgesinde oluşan deliklerin kapatılması.
● Göz İçi Enfeksiyonlar ve Yaralanmalar: Ciddi travmalar veya katarakt ameliyatı sonrası gelişebilecek nadir enfeksiyonların (endoftalmi) tedavisi.
● Uçuşan Cisimcikler: Vitreus içindeki yoğun bulanıklıkların görmeyi ciddi oranda engellemesi durumu.
Operasyon Süreci ve Teknik Detaylar
Vitrektomi, mikro-cerrahi aletler ve gelişmiş mikroskoplar altında gerçekleştirilir. Operasyon, gözün beyaz kısmında (sklera) açılan, saç teli inceliğindeki mikro girişlerden yapılır. Günümüzde gelişen teknolojiyle birlikte bu girişler o kadar küçülmüştür ki, çoğu vakada dikiş atılmasına gerek kalmaz (dikişsiz vitrektomi).
Ameliyat süresi, yapılacak müdahalenin derinliğine bağlı olarak 30 dakika ile birkaç saat arasında değişebilir. Hastanın durumuna göre lokal veya genel anestezi tercih edilebilir. Operasyon sırasında lazer tedavisi veya doku soyma gibi ek prosedürler de uygulanabilir.
Tedavi Sonrası İyileşme ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Vitrektomi sonrası iyileşme süreci sabır gerektiren bir dönemdir. Ameliyatın başarısı, cerrahın titizliği kadar hastanın ameliyat sonrası kurallara uyumuyla da doğrudan ilişkilidir.
Pozisyon Kısıtlaması: Eğer göz içine gaz veya silikon verilmişse, doktor hastadan belirli bir süre (günler veya haftalarca) başını belirli bir pozisyonda (örneğin yüz üstü) tutmasını isteyebilir. Bu, yerleştirilen maddenin retina üzerine tam baskı yapması için kritiktir.
Hijyen ve İlaçlar: Gözün mikrop kapmaması için reçete edilen damlalar aksatılmadan kullanılmalı ve göze su değdirilmemelidir.
Hava Yolculuğu Kısıtlaması: Göz içine gaz yerleştirilen hastaların, gaz tamamen emilene kadar uçakla seyahat etmesi veya yüksek rakımlı yerlere çıkması, göz içi basıncını tehlikeli şekilde artırabileceği için yasaktır.
Bulanık Görme: Ameliyattan hemen sonra görmenin bulanık olması normaldir. Gaz veya silikonun durumuna göre görme seviyesi zamanla artacaktır.
Vitrektomi, görme kaybı riski taşıyan pek çok hastalıkta umut verici sonuçlar sunan ileri bir tedavi yöntemidir. Her cerrahi müdahalede olduğu gibi, vaktinde teşhis ve doğru zamanlama başarının anahtarıdır. Eğer retina sağlığınızı ilgilendiren bir sorun yaşıyorsanız, vitrektomi tedavisi ve güncel yöntemler hakkında bilgi almak için kapsamlı bir göz muayenesinden geçmeniz ve uzman bir retina cerrahına danışmanız en sağlıklı adım olacaktır.
