Hazırlıkları devam eden kanun teklifinin ekim ayında Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulmasının öngörüldüğü belirtilirken, taslakta 1 Ocak 2015’ten sonra doğanlara hayatları boyunca tütün ürünü satışının yasaklanması da yer alıyor.
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi ve Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder, tütünle mücadele kapsamında hazırlanan yeni düzenlemelere ilişkin ayrıntıları paylaştı.
Ergüder’in verdiği bilgiye göre Sağlık Bakanlığının yaklaşık bir yıldır üzerinde çalıştığı taslak, çocuk ve gençlerin tütün ürünlerine erişiminin azaltılmasından açık alanlardaki sigara kullanımına kadar birçok yeni düzenlemeyi içeriyor.
2015 sonrası doğanlara ömür boyu satış yasağı
Taslakta en dikkat çeken düzenlemelerden biri “tütünsüz nesil” uygulaması oldu. Buna göre 1 Ocak 2015’ten sonra doğan kişilere ilerleyen yaşlarında da tütün ürünlerinin satılmaması öngörülüyor.
Düzenlemenin yasalaşması halinde belirlenen tarihten sonra doğanlar, yasal yaş sınırını aşsalar dahi tütün ürünü satın alamayacak. Ergüder, uygulamanın özellikle çocukları ve gençleri tütün kullanımından uzak tutmayı amaçladığını belirtti.
2040 için daha kapsamlı hedef
Taslakta uzun vadeli bir başka hedefin ise 2040 yılı olduğu ifade edildi. Ergüder’in açıklamasına göre, 2040’tan itibaren Türkiye’de tütün ürünlerinin üretimi ve satışının tamamen sona erdirilmesine yönelik bir düzenleme üzerinde çalışılıyor.
Ancak hem 2015 sonrası doğanlara yönelik uygulama hem de 2040 hedefi henüz yürürlüğe girmiş bir düzenleme değil. Teklifin TBMM’ye sunulması, komisyon ve Genel Kurul süreçlerinden geçmesi gerekiyor.
Lokantaların açık bölümlerinde de sigara yasağı gündemde
Yeni düzenleme yalnızca satış kısıtlamalarıyla sınırlı değil. Taslakta sigara kullanımının açık alanlarda sınırlandırılmasına yönelik maddelerin de bulunduğu belirtiliyor.
Ergüder’in verdiği bilgiye göre lokantaların açık ve kapalı bölümlerinde tütün kullanımının yasaklanması planlanıyor. Park, bahçe ve kamu binalarının bahçelerinde ise belirlenmiş ve dışarıdan görünmeyecek özel sigara içme alanlarının oluşturulması üzerinde duruluyor.
Slim sigaralar için de düzenleme planlanıyor
Taslakta sigara paketleri ve ürün biçimleriyle ilgili değişiklikler de bulunuyor. Standart paket uygulamasının genişletilmesiyle birlikte “slim” olarak bilinen ince sigaraların satışının sona erdirilmesi planlanıyor.
Sigara paketlerine ayrıca “sağlık vergisi” adı altında yeni bir mali yükümlülük getirilmesi ve buradan sağlanacak kaynağın koruyucu sağlık hizmetlerinde kullanılması da gündemdeki düzenlemeler arasında.
Kimlik doğrulama sistemi planlanıyor
Çocukların tütün ürünlerine ulaşmasını engellemek amacıyla satışlarda kimlik doğrulama mekanizmalarının güçlendirilmesi de değerlendiriliyor. Ergüder, özellikle 18 yaşından küçüklerin tütün ürünü satın almasının önüne geçecek teknolojik kontroller üzerinde durulduğunu aktardı.
Yeni tütün düzenlemesinin ekim ayında TBMM gündemine taşınması öngörülüyor. Teklifin Meclis’e sunulmasının ardından maddelerin nihai hali, uygulama tarihleri ve olası istisnalar da netlik kazanacak.
