Devlet Memurları Konfederasyonu Genel Başkanı Osman Kaya, memurların sendikaya üyelik ve sendikadan ayrılma işlemlerinin fiziki evrak yerine e-Devlet üzerinden gerçekleştirilmesi gerektiğini belirterek mevcut sistemin veri güvenliği, şeffaflık ve maliyet açısından yeniden ele alınmasını istedi.
Sendikalara Yazılım Sağlayan Şirkete Operasyon
Ankara merkezli Aydo Yazılım’a yönelik yürütülen siber casusluk soruşturması, kamu görevlileri sendikalarının kullandığı yazılımları ve bu sistemlerde işlenen kişisel verileri gündeme taşıdı.
Aktarılan bilgilere göre MİT koordinasyonunda, Siber Güvenlik Başkanlığı ve Jandarma Genel Komutanlığının ortak çalışmasıyla gerçekleştirilen operasyonda şirket sahibi ve çalışanlarının da aralarında bulunduğu 5 şüpheli gözaltına alındı.
Soruşturma kapsamında şirket tarafından geliştirilen bazı sendika yazılımlarının incelendiği belirtildi. Güvenlik birimlerinin tespitlerine göre söz konusu yazılımlardan bazılarına, sendika üyesi olmayan kişilere ait bilgilere de erişim sağlayabildiği öne sürülen özel bir sorgulama arayüzü eklendi.
Yapılan incelemelerde geçmiş dönemlerde farklı kaynaklardan internete sızdırılmış bazı veri setlerinin sistem üzerinden sorgulanabildiğinin belirlendiği bildirildi.
Soruşturma devam ederken şüpheliler hakkındaki iddialara ilişkin nihai değerlendirmeyi yargı makamları yapacak.
Operasyon Memurların Kişisel Verilerini Gündeme Taşıdı
Operasyonun ardından tartışmalar yalnızca soruşturmanın adli boyutuyla sınırlı kalmadı. Kamu görevlilerinin sendikal üyelik süreçlerinde paylaştığı kişisel bilgilerin nerede saklandığı, hangi yazılımlar tarafından işlendiği ve bu bilgilere kimlerin erişebildiği de tartışılmaya başlandı.
Devlet Memurları Konfederasyonu Genel Başkanı Osman Kaya, yaşanan gelişmelerin konfederasyonun uzun süredir gündeme getirdiği e-Devlet üzerinden sendika üyeliği talebinin önemini artırdığını savundu.
Kaya, kamu çalışanlarının sendikal işlemlerinin dijital ve doğrudan devletin sistemi üzerinden gerçekleştirilebileceği bir yapı oluşturulması gerektiğini söyledi.
“Yıllardır Sendika Üyelikleri e-Devlet Üzerinden Yapılsın Diyoruz”
Kamu görevlilerinin sendika üyelik ve istifa işlemlerinde hâlen fiziki evrak kullanılmasını eleştiren Kaya, sistemin günümüz şartlarına uygun hale getirilmesini istedi.
Kaya, “Yıllardır aynı şeyi söylüyoruz: Sendika üyelikleri e-Devlet üzerinden yapılsın” diyerek elektronik üyelik sistemine geçilmesi çağrısını yineledi.
Son operasyonla ortaya çıktığı belirtilen bulguların kişisel verilerin korunması açısından da değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Kaya, sendikal üyelik işlemleri sırasında kullanılan verilerin güvenliğinin kamu çalışanları açısından önemli bir mesele haline geldiğini söyledi.
“Milyonlarca Memurun Bilgisi Kimin Elinde?”
Kaya’nın gündeme taşıdığı en önemli sorulardan biri, sendika üyelik süreçlerinde kullanılan kişisel bilgilerin hangi sistemlerde tutulduğu oldu.
Basına yansıyan bilgilere göre soruşturmanın merkezindeki şirketin referansları arasında çeşitli kamu görevlileri sendikalarının bulunduğuna işaret eden Kaya, sistemlerde işlenen bilgilerin kapsamının açıklığa kavuşturulması gerektiğini savundu.
Kaya, “Milyonlarca memurun kimlik, aile ve adres bilgisi kimin elinde?” sorusunu yönelterek kamu görevlilerinin kişisel verilerinin korunmasına yönelik daha kapsamlı bir inceleme yapılması çağrısında bulundu.
Üyelik Formlarındaki Kişisel Verilere Dikkat Çekti
Mevcut sistemde kamu görevlileri sendikaya üye olurken fiziki formlar dolduruyor. Bu belgeler, üyelik işlemlerinin tamamlanması için farklı idari süreçlerden geçebiliyor.
Kaya’ya göre asıl sorunlardan biri de bu aşamalarda ortaya çıkıyor.
Sendikal üyelik için gerekli bilgilerin çeşitli yazılım ve kayıt sistemlerinde işlenebildiğine dikkat çeken Kaya, bir kamu görevlisinin kendisine ait bilgilerin hangi sistemlerde saklandığını, verilere kimlerin erişebildiğini ve bilgilerin ne kadar süre muhafaza edildiğini her zaman bilmesinin mümkün olmadığını savundu.
Bu nedenle meselenin yalnızca üyelik işlemlerindeki bürokrasinin azaltılması şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Kaya, veri güvenliğinin de sistem değişikliğinin temel gerekçelerinden biri olması gerektiğini ifade etti.
Sendikal Tercihin Güvence Altına Alınması İsteniyor
Devlet Memurları Konfederasyonu, e-Devlet sistemine geçişin kamu çalışanlarının sendikal iradesinin doğrudan ortaya konulmasına da katkı sağlayacağını düşünüyor.
Konfederasyonun değerlendirmesine göre kamu görevlisinin kendi e-Devlet hesabı üzerinden üyelik veya istifa işlemi yapabilmesi, işlemin doğrudan ilgili kişi tarafından gerçekleştirildiğinin doğrulanmasını kolaylaştırabilir.
Böyle bir sistemle kamu çalışanının iradesi dışında sendika üyeliği gerçekleştirildiğine yönelik iddiaların da önüne geçilebileceği savunuluyor.
Elektronik kayıt sayesinde üyelik işleminin tarihi ve durumu sistem üzerinden takip edilebileceği için fiziki evrakların kaybolması, geç işlenmesi veya farklı aşamalarda sorun yaşanması gibi risklerin de azaltılabileceği belirtiliyor.
İşçiler 2013’ten Beri e-Devlet’i Kullanıyor
Kaya, çağrısında işçi sendikalarında uygulanan sistemi de örnek gösterdi.
İşçilerin sendikalara üyelik ve üyelikten çekilme işlemlerini 2013 yılından bu yana e-Devlet üzerinden gerçekleştirebildiğini hatırlatan Kaya, kamu görevlilerinde ise fiziki evraka dayalı sistemin devam etmesine dikkat çekti.
Memurlar açısından da benzer bir elektronik sisteme geçilmesinin uzun süredir tartışıldığını belirten Kaya, 2020 yılında bu yönde çalışma yapılacağına ilişkin açıklamaların gündeme geldiğini ancak geçen sürede istenilen sonucun alınamadığını ifade etti.
Kaya’ya göre işçiler için yıllardır kullanılan bir yöntemin kamu görevlileri açısından neden uygulanmadığının açıklığa kavuşturulması gerekiyor.
e-Devlet İçin Beş Önemli Gerekçe
Devlet Memurları Konfederasyonu, memurların sendikal işlemlerinin e-Devlet’e taşınmasının birden fazla soruna çözüm sağlayabileceğini savunuyor.
Konfederasyonun değerlendirmesine göre elektronik sisteme geçilmesi durumunda ilk olarak kimlik doğrulama işlemi doğrudan devletin mevcut altyapısı üzerinden gerçekleştirilebilecek.
İkinci olarak, sendikal üyelik için gerekli kişisel bilgilerin farklı sistemlere aktarılması ve farklı yazılımlar üzerinden işlenmesine duyulan ihtiyaç azaltılabilecek.
Üçüncü olarak, üyelik ve istifa işlemlerinin bizzat kamu görevlisi tarafından yapılması sayesinde kişinin iradesi dışında gerçekleştirildiği iddia edilen sendikal işlemlere karşı daha güçlü bir doğrulama mekanizması oluşturulabilecek.
Dördüncü olarak, fiziki üyelik belgelerinin gönderilmesi, kaybolması veya geç işleme alınması gibi sorunların önüne geçilebileceği değerlendiriliyor.
Beşinci olarak ise sendikaların güncel üye sayılarının elektronik sistem üzerinden daha hızlı, şeffaf ve denetlenebilir şekilde belirlenebileceği savunuluyor.
Fiziki Evrak Sisteminin Maliyeti de Tartışılıyor
Kaya, mevcut uygulamaya yalnızca kişisel verilerin güvenliği açısından değil, ekonomik maliyeti bakımından da itiraz etti.
Sendika üyelik formlarının hazırlanması, ilgili yerlere ulaştırılması ve işlenmesi sırasında önemli miktarda kaynak kullanıldığını belirten Kaya, yalnızca kargo süreçlerinden kaynaklanan yıllık maliyetin 1 milyar lirayı aştığını ileri sürdü.
Bu rakam Devlet Memurları Konfederasyonu Genel Başkanı Kaya’nın açıklamasına dayanırken, fiziki işlemlerin elektronik ortama taşınmasının bürokratik süreçleri azaltabileceği ve maliyetleri düşürebileceği savunuldu.
“e-Devlet’e Geçişi Kim, Neden İstemiyor?”
Operasyon sonrasında ortaya çıkan tablonun kapsamlı biçimde incelenmesini isteyen Kaya, tartışmanın yalnızca gözaltılar ve adli soruşturmayla sınırlı tutulmaması gerektiğini belirtti.
Kamu çalışanlarının sendikal üyeliklerinde kullanılan verilerin nasıl işlendiğinin de araştırılması gerektiğini savunan Kaya, e-Devlet altyapısı mevcutken fiziki sistemin sürdürülmesine tepki gösterdi.
Kaya, “Bu kadar açık bir çözüm varken e-Devlet’e geçişi kim, neden istemiyor?” sorusunu yöneltti.
Memurlar ile işçiler arasındaki uygulama farklılığının ortadan kaldırılmasını isteyen Kaya, kamu görevlileri açısından elektronik üyelik sistemine geçilmesinin önünde hangi nedenlerin bulunduğunun kamuoyuna açıklanması gerektiğini ifade etti.
“Daha Ne Olması Gerekiyor?”
Kaya, son operasyonun ardından veri güvenliği konusundaki risklerin daha fazla göz ardı edilemeyeceğini savunarak e-Devlet düzenlemesi için somut adım atılması gerektiğini söyledi.
Açıklamasında, “Daha ne olması gerekiyor? Hangi verinin daha sızması bekleniyor?” ifadelerini kullanan Kaya, kamu çalışanlarının kişisel bilgilerinin güvenliğinin öncelikli olarak ele alınması çağrısında bulundu.
Kaya’ya göre sendikal işlemlerin doğrudan kamu görevlisinin kendi hesabından gerçekleştirilmesi, hem üyelik iradesinin doğrulanması hem de kişisel verilerin gereksiz biçimde farklı kanallarda dolaşmasının azaltılması açısından önem taşıyor.
“Memurun Üyelik ve İstifa İşlemleri Derhâl e-Devlet’e Taşınmalı”
Devlet Memurları Konfederasyonu’nun talebinin açık olduğunu söyleyen Kaya, sendikal üyelik ve üyelikten çekilme işlemlerinin tamamen elektronik ortamda yapılmasını istedi.
Kaya, “Memur sendika üyelik ve istifa işlemleri derhâl e-Devlet’e taşınmalıdır. Artık beklemenin mazereti kalmamıştır” ifadeleriyle çağrısını yineledi.
Konfederasyon, yapılacak düzenlemeyle kamu görevlisinin sendikal tercihini doğrudan, güvenli ve kayıt altına alınabilir şekilde gerçekleştirebileceğini, sendikaların üye sayılarına ilişkin süreçlerin de daha şeffaf hale gelebileceğini savunuyor.
Gözler Soruşturmanın Sonucunda
MİT koordinasyonunda gerçekleştirildiği belirtilen operasyona ilişkin adli süreç devam ederken, soruşturmanın kapsamına ilişkin yeni ayrıntılar da yakından takip ediliyor.
Özellikle soruşturmaya konu yazılımların hangi sendika veya kurumlarda kullanıldığı, sistem üzerinden hangi verilere erişilebildiği, bu verilerin kimler tarafından görüntülendiği ve herhangi bir amaçla kullanılıp kullanılmadığı gibi soruların yapılacak teknik ve adli incelemeler sonucunda netleşmesi bekleniyor.
Soruşturma tamamlanmadan şirket, çalışanları veya yazılımı kullanan kurum ve sendikalar hakkında kesin bir sonuca varmak mümkün değil. Bununla birlikte operasyon, kamu görevlilerinin sendikal işlemlerinde kişisel verilerin korunması ve üyelik sisteminin dijitalleştirilmesi tartışmasını yeniden çalışma hayatının gündemine taşımış durumda.
