Alternatif Sağlık Sen Genel Başkanı Tamer Bayrak, sağlık çalışanlarının emeklilik konusunu yalnızca “kaç yaşında emekli olacağız?” sorusuna indirgemenin yetersiz kaldığını belirtti. Bayrak'ın sosyal medya paylaşımına eşlik eden görselde ise tartışmanın üç ayağı öne çıkıyor: emekli aylığı ile yaşlılık aylığı farkı, BES ve tamamlayıcı emeklilik. Peki sağlık personeli açısından bugün tablo ne?
Sağlık çalışanları için emeklilik şartları ne durumda?
Sağlık çalışanlarına fiili hizmet süresi zammı (yıpranma payı), 7146 sayılı Kanun'la 5510 sayılı Kanun'un 40. maddesindeki tabloya eklenen düzenleme sayesinde tanındı. Düzenleme 3 Ağustos 2018'de yürürlüğe girdi. Kapsamdaki çalışan, her 360 günlük fiili çalışma için 60 gün ek süre kazanıyor. Bu ek süre en fazla 5 yıl olabiliyor ve yarısı emeklilik yaşından indiriliyor. Yani azami yaş indirimi 2,5 yıl.
Yaş indiriminden yararlanmak için ilgili işlerde en az 3.600 gün çalışmış olmak gerekiyor. SGK'nın genel yazısına göre 3 Ağustos 2018 öncesindeki süreler bu 3.600 günlük hesaba katılmıyor.
Sendikaların eleştirisi: Zam fiilen çalışılan günlerle sınırlı
Bağımsız Sağlık Sen, fiili hizmet zammının yalnızca aktif çalışılan günler için hesaplanmasını eleştiriyor. Sendikanın hesabına göre yıllık izin, resmi tatil ve hafta sonları düşüldüğünde sağlık çalışanı yılda yaklaşık 33,6 gün zamdan yararlanıyor. Bu da 30 yıllık hizmette yaklaşık 2,8 yıllık erken emeklilik anlamına geliyor. Daha önce TBMM'ye sunulan bir kanun teklifinde ise 60 günlük hakkın 120 güne kadar çıkarılması öngörülmüştü. Teklifin güncel durumu doğrulanmalı.
TES kamu çalışanlarını kapsayacak mı?
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi için 2026 hedefi programlarda yer alıyor. Ancak son haberlere göre Meclis'e sunulmuş bir kanun teklifi veya kamuoyuna açıklanmış kapsamlı bir taslak yok. Düzenlemenin bütçe görüşmelerinin yoğunluğu nedeniyle yıl içinde yasalaşması da zor görülüyor.
Kamu personeli açısından önemli nokta şu: Yıllık Program'daki mevcut çizgiye göre TES, ilk aşamada SGK'lı özel sektör çalışanlarını hedefliyor. Kamu için ayrıca düzenleme yapılacağı belirtiliyor ancak tarih verilmiyor. Planlanan modelde çalışan katkısı yüzde 3, devlet katkısı yüzde 30 olarak anılıyor. İşveren katkı oranı farklı kaynaklarda yüzde 1 ile yüzde 3 arasında değişiyor. Şu an BES'te 10 yıl ve 56 yaş şartı uygulanıyor.
Ek ödemeler emekliliğe yansımıyor
Sağlık çalışanlarının uzun süredir dile getirdiği bir diğer sorun, maaşın büyük bölümünü oluşturan ek ödemelerin emekli aylığına yansımaması. Alternatif Sağlık Sen de 6 Mayıs 2026 tarihli açıklamasında, seyyanen zammın taban aylığa dahil edilmemesi nedeniyle memurların emeklilikte gelir kaybı yaşadığını savunmuştu. Sendika, adil ve sürdürülebilir bir ücret sistemi çağrısı yapmıştı.
Personel ne yapmalı?
- e-Devlet üzerinden SGK hizmet dökümünde fiili hizmet zammı günlerinin işlenip işlenmediğini kontrol edin.
- Eksik veya hatalı kayıt varsa önce kurumunuza yazılı başvuru yapın, sonuç alamazsanız SGK il müdürlüğüne başvurun.
- TES ve kamu personeli için yeni düzenleme duyurularını Resmî Gazete ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'ndan takip edin.
Ayrıntılı bilgi için hemşireler için yıpranma payı hesaplama rehberimize ve yıpranma hakkının artırılmasına ilişkin haberimize göz atabilirsiniz.
Bayrak'ın paylaşımının devamında hangi somut talepleri sıraladığı bu çalışmada doğrulanamadı. Konuya ilişkin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı veya SGK'dan yeni bir açıklama da yapılmadı.
