Samsun'da bir müteahhidin yıkımını yaptığı, yaklaşık 100 yıllık bir binanın duvarından mor sıvılı tarihi bir şişe çıktı. Şişenin bir doktora ait evde bulunması ilaç olabileceği düşüncesini doğurdu. Samsun'da müteahhitlik yapan iş adamı şişeyi Medikal Sanayi İnovasyon Kümesi Derneği (MEDİKÜM) Başkanı Ahmet Alp Doğru'ya getirdi ve eser Samsun Cerrahi Aletler ve Sağlık Müzesi'nin koleksiyonuna dahil edildi.
Olay Nasıl Gelişti?
Doğru, şişedeki maddenin yaklaşık 170 yıllık olduğunu belirtti. Müzenin koleksiyonuna son kazandırılan eserlerden biri olan şişe, içindeki sentetik boyasıyla sergilenmeye başlandı. Doğru, "Bu malzeme dünyadaki kimyevi ilaçların ilk ham maddesi" diyerek eserin önemine dikkat çekti.
Mauveine Nedir?
Samsun Cerrahi Aletler ve Sağlık Müzesi Sorumlusu arkeolog Begüm Aydın, şişedeki maddenin mauveine adlı bir sentetik boya olduğunu söyledi. Aydın, maddenin "Anilin moru" ve "Perkin moru" olarak da bilindiğini ve ilk kez 1856 yılında William Henry Perkin tarafından keşfedildiğini belirtti. Sıtma tedavisinde kullanılan kininin laboratuvarda sentezlenmesi çalışmaları sırasında mauveine'in tesadüfen bulunduğunu anlatan Aydın, bu keşfin modern kimya ve ilaç endüstrisinin gelişiminde önemli bir dönüm noktası olarak kabul edildiğini ifade etti.
Müzede Nasıl Yer Alıyor?
Yaklaşık 100 yıllık eski bir vagon tamir atölyesinin restore edilmesiyle 2021 yılında ziyarete açılan müze, Türkiye'nin ilk cerrahi aletler ve sağlık müzesi olma özelliğini taşıyor. Müze; Samsun Valiliği, Samsun Büyükşehir Belediyesi, İl Sağlık Müdürlüğü, Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı ve medikal sektörün iş birliğiyle oluşturuldu. Doğru, mauveine şişesinin Londra'daki bir ilaç müzesinde de sergilendiğini, Samsun'daki müzede ise bu eserin başka bir örneğine rastlamadıklarını belirtti. Doğru, vatandaşları müzeyi ziyaret etmeye davet etti.




