2022 ve 2023 Memur Zammı ve Enflasyon Farkı Nasıl Hesaplanacak? Hissedilecek Zam Ne Kadar Olacak?

Memurlar 2022 yılında toplamda 5+7= % 12 değil, yüzde 8,68 zam alacaklar. 2023 yılında ise 8+6= %14 değil, yüzde 11,24 zam alacaklar. İşte altı aylık verilen zamların ortalama hesapları....

Ekonomi 13.09.2021, 00:04 13.09.2021, 09:05 Güler Sağlam
2022 ve 2023 Memur Zammı ve Enflasyon Farkı Nasıl Hesaplanacak? Hissedilecek Zam Ne Kadar Olacak?

Memur zammı–enflasyon farkı ve hesabı

Bu haftanın en çok konuşulan konularından biri memur ve memur emeklilerine yapılan zamlar oldu. 2022 ilk 6 ay için %5, ikinci 6 ay için %7 zam uygun görülürken, 2023 için bu oranlar sırasıyla %8 ve %6 olarak gerçekleşti. Ayrıca enflasyonun bu oranlardan yüksek olması durumunda bir de enflasyon farkı yansıtılacak. Aynı yıllar için Merkez Bankası’nın yıl sonu enflasyon tahminleri %7.8 ve %5.

Dünya Gazetesi'nden Emrah Lafçı'ın haberine göre;

Zam hesabı ayrı enflasyon hesabı ayrı

Gelelim zammın memur maaşları üzerindeki etkisiyle, yıl sonu enflasyon hesaplaması arasındaki farka. Bu meseleyi rakamsal örnekler üzerinden açıklamak daha kestirme bir yol olacak.

Önce maaş zamlarıyla başlayalım.

Diyelim ki bir memurun maaşı 100 TL olsun. 2022 ilk 6 ayı için % 5 zam aldığında ilk 6 ay maaşı 105 lira olacaktır. 7. ayın başında bir %7 daha zam aldığında maaşı 105*1.07 hesabından 112.35 TL olacaktır. Dolayısıyla bu memur yılın ilk yarısı 105 TL ikinci yarısı 112.35 TL maaş alacak. (Vergi hesaplamalarının etkisini basitlik amacıyla dışarıda bırakıyorum.)

İlk 6 ayda %5 artış, ikinci 6 ayda da %12.35 artış olduğuna göre bu iki rakamın ortalamasını almak bize yıl boyu alınan ortalama zammı verecektir. (%5 + %12.35)/2=%8.68. (*5+7=12 değil oniki aylık yüzde 8,68'lik zam yapıyor. Yani memur için 2022 yılı zam oranı 8,68 oluyor) Dolayısıyla aslında hissedilen zam %8.68.

Aynı hesabı 2023 yılı 6 aylık zam oranları olan %8 ve %6 için uyguladığımızda gerçekleşen zammın %11.24 olduğu ortaya çıkıyor.(*8+6=14 değil oniki aylık yüzde 11,24'lük zam yapıyor. Yani memur için 2023 yılı zam oranı 11,24 oluyor)

Şimdi yıl sonu enflasyonu üzerindeki zamların etkisine bakalım.

Diyelim ki enflasyon sepetimizin değeri yılın başında 100 TL. Sepetteki mallara da aynı memur maaşlarındaki kadar zam geldiğini varsayalım. Enflasyonun hesaplama mantığı gereği(eğer ortalama enflasyonu dikkate almıyorsanız) nokta değerler dikkate alındığından zammın yılın başında mı yoksa sonunda mı yapıldığının yıl sonu enflasyonu için hiçbir önemi yoktur. Örneğe geri dönelim. Sepetimiz 2022 yılında önce 105 TL’ye sonra da bunun üzerine gelecek %7’lik zamla (105*1.07) 112.35 TL’ye yükselecek. Dolayısıyla da yıl sonu enflasyonu 112.35 TL’yle 100 TL’nin karşılaştırılması sonucu %12.35 çıkacak.

Herkesin enflasyonu kendine

2019 hanehalkı tüketim harcaması çalışmasına göre (elimizdeki en güncel çalışma bu) %20’lik gruplar halinde farklı gelir seviyelerine sahip kişilerin tüketim harcamalarını aşağıdaki tabloda paylaşıyorum. 

Yukarıdaki ağırlıklar güncel olmasa da durumla ilgili bir fikir verecektir. Temmuz ayı yıllık enflasyonumuz %18.95. Fakat bu, mal ve hizmetlerin güncel ağırlıkları dikkate alındığında bulunan rakam. Ben kıyaslama yapabilmek açısından yukarıdaki toplam sütunundaki ağırlıkları dikkate alarak, yani 2019 ağırlıklarını, enflasyon hesabı yaptığımda çıkan rakam %19.26. Yukarıdaki tabloyu şöyle okumamız gerekiyor; Türkiye’deki en fakir %20’nin toplam harcamaları içinde konut ve kiranın payı %31.2’yken, en zengin %20 için bu oran %20.1. Ortalamadaysa %24.1 (Toplam sütunu). Son sutündaki %19.31 de bize konut ve kiradaki son 1 yıllık artışı veriyor. Dikkat ederseniz her ne kadar yıllık enflasyon %19.26 çıkmış olsa da farklı harcama gruplarındaki yıllık fiyat artışları bu rakamdan çok ciddi sapmalar gösterebiliyor. Dolayısıyla bu sapmaları da dikkate almak gerekiyor. %19.26’lik enflasyon ilk sutündaki rakamlar üzerinden hesaplanıyor. Zam oranları da bu rakama göre belirleniyor. Şimdi biz farklı gelir gruplarının harcama ağırlıklarına göre enflasyon hesabı yapalım.

Tablodan da görüleceği gibi; toplam enflasyon %19.26 olmasına ragmen en düşük gelir grubundaki kişilerin sepetlerinde fiyatı daha hızlı artan ürünlerin ağırlığı yüksek olduğundan, ilgili grubun hissettiği enflasyon %19.70. Dolayısıyla bu hesaba göre bahsettiğim gruba enflasyon kadar zam yapılsa dahi bu grup ilgili yılda yaklaşık %0.5 fakirleşiyor. Bunun yanında şu anki ağırlıklar ve fiyat değişimlerinde bu fakirleşme daha da artmış olabilir. Mesela otomobildeki ÖTV düzenlemesiyle enflasyonun aşağı çekilmesi amaçlanıyor. Gördüğünüz gibi otomobilin yer aldığı ulaştırma harcama grubunun düşük gelirli kişilerin sepetindeki ağırlığı oldukça düşük. Bu düzenleme toplam enflasyonu aşağı çekse de düşük gelirli vatandaşlarımızın enflasyonu üzerinde pek bir etkisi olmayacak.

Personel Sağlık Telegram grubumuza ücretsiz Abone ol, günlük haberler cebine gelsin. Tıkla

Yorumlar (3)
Mat Öğrt 45 1 ay önce
hesap yanlıştır.itibar etmeyin.ortalama veya hissedilir zam yoktur.enflasyonu zamdan ayrı tutamazsınıx
Mat Öğrt 45 1 ay önce
benim eşimin maaşı 4896tl ve sabiti 1949tl.toplamda 6845tl (%15 lik dilimde)
merkez bankası ve orta vadeli planda 2021 yılı çekirdek enflasyon %16,30 dur. bunun
%8,45 i temmuzda verildi kalan %7,85 i ocakta %3 ü çıkarıp %5 eklenerek %9,85
olarak verilecek.yani 4896x1,0985=5378tl,sabite %20 geldi üzerine %9,85 o da
1949x1,2x1,0985=2570tl. ocak ayı maaş+sabit=5378+2570=7948tl olacak. üzerine 1640tl /12 ay =137tl toplu sözleşme ikramiyesi eklenince 8085tl oluyor anlamı da
8085/6845=%18,11net zam bu sadece ocak 2022 de
Korhan 1 ay önce
Toplu sözleşme ikramiye kesintisi nerde?
13
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Sağlık Çalışanı olarak aldığınız maaş yaptığınız işin karşılığı mı?
Sağlık Çalışanı olarak aldığınız maaş yaptığınız işin karşılığı mı?